ISTANBUL - De Turkse generaals kijken met lede ogen toe hoe hun geheimste documenten uitgewroet worden.

Van onze correspondent in Turkije

Een Turkse rechter onderzoekt al vier dagen ‘de kosmische kamer' in Ankara. Het onderzoek van de rechter moet een licht werpen op de massamoorden, de militaire coups en de aanslagen in de afgelopen decennia.

De ‘kosmische kamer' is een begrip in Turkije. Men wist van het bestaan van deze archiefruimte, maar dat de politie en de rechter hier ooit toegang toe zouden krijgen, werd voor onmogelijk gehouden.

Het onmogelijke gebeurde toch. De regerende AK Partij drukte op de knop nadat enkele officieren opgepakt waren. Volgens de officier van justitie deden de militairen in de buurt van het huis van vicepremier Bulent Arinc onderzoek met de bedoeling om hem uiteindelijk te doden. Na lang touwtrekken tussen de regering en het leger kreeg de rechter uiteindelijk de sleutel van de befaamde kamer in Ankara.

Terwijl het onderzoek volop aan de gang is, heeft de politie de jongste dagen acht officieren verhoord die te maken zouden hebben met de verijdelde aanslag op Arinc.

De vraag is nu wat de rechter gaat vinden in dit hart van het militaire centrum van de hoofdstad. Krijgt het Turkse volk enig zicht op de tragische gebeurtenissen die hun land almaar teisteren?

Schrijver en onderzoeker Oral Calislar, zelf ooit ook gemarteld door militairen, zegt dat het feit dat een rechter zich nu in die kamer bevindt al een ongelofelijk belangrijke ontwikkeling is in Turkije. Calislar: ‘Vroeger wisten we van de aanwezigheid van geheime departementen binnen het leger. Deze speciale eenheden zaaiden angst in de maatschappij. Of de rechter belangrijke documenten vindt, is maar de vraag natuurlijk. Hij moet in korte tijd duizenden documenten lezen. Maar ik ben erg blij dat de deur van die kamer is geopend. Het is een zeer belangrijke stap in de verdere democratisering van ons land. Je kunt namelijk niet van een volwaardige democratie spreken wanneer je een leger hebt dat onaantastbaar is.'

De Turkse geschiedenis zit vol met niet opgeloste aanslagen. Niet alleen op dissidenten, maar ook op het gewone volk. In het eerste deel van de jaren negentig zijn in het Koerdische gebied meer dan 17.000 gewone Koerden gedood waarbij de moordenaars niet bekend zijn. Ongeveer om de tien jaar is er een militaire staatsgreep geweest, die telkens duizenden slachtoffers heeft gemaakt. Massamoorden in verschillende steden gingen telkens de staatsgrepen voor, zodat het volk geen bezwaar had tegen militairen die het land met de harde hand gingen regeren.

Bij al deze zaken werd tot nu toe de actieve rol van de militairen gesuggereerd. Het onderzoek in de kosmische kamer kan nu eventueel duidelijkheid verschaffen over de rol van het leger als het gaat om de zwarte bladzijden in de moderne Turkse geschiedenis.

Alleen: voor de rechter en de politie uiteindelijk toestemming kregen om de kamer in te gaan, waren de officieren wel overuren aan het maken met de papierversnipperaar.

Dit is bekend geraakt na het uitlekken van een telefoongesprek tussen een van de officieren en diens vader. Naar verluidt hebben de legermensen in de betreffende afdeling ook het geheugen van hun computers gewist. De techneuten bij de politie zijn nu bezig om de informatie op die hardware terug te krijgen.

Bron:

http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=QC2KAG82